Νέα έρευνα σχετικά με το Στόουνχεντζ (Stonehenge) φέρνει στο φως συναρπαστικά ευρήματα για το πως χτίστηκε και για τις προϊστορικές μετακινήσεις λίθων και τις σχέσεις των νεολιθικών πληθυσμών στη Βρετανία. Ένας από τους μεγαλύτερους λίθους του Στόουνχεντζ, γνωστός ως «πέτρα του βωμού», αποκαλύφθηκε ότι προέρχεται από τη βορειοανατολική Σκωτία, ανατρέποντας τη μέχρι τώρα πεποίθηση ότι οι «γαλάζιοι λίθοι» προέρχονταν από την Ουαλία. Ο μεγαλίθος, βάρους 6 τόνων και μήκους 5 μέτρων, μεταφέρθηκε σε απόσταση 750 χιλιομέτρων, είτε μέσω χερσαίων είτε θαλάσσιων διαδρομών.
Οι ερευνητές πιστεύουν ότι το εύρημα αυτό «ξαναγράφει» την ιστορία της Νεολιθικής Βρετανίας, αποκαλύπτοντας δεσμούς μεταξύ πληθυσμών πολύ μακρινών περιοχών που μέχρι τώρα πιστεύαν πως κάτι τέτοιο ήταν αδύνατο.
Αν και η μέθοδος μετακίνησης παραμένει ανοιχτή σε ερμηνείες, κάποιοι ειδικοί θεωρούν πιθανότερη τη χερσαία μεταφορά, δεδομένων των τεχνολογικών δυνατοτήτων της εποχής και των κοινωνικών αλληλεπιδράσεων που θα προκαλούσε το ταξίδι. Οι αρχαιολόγοι, επίσης, επισημαίνουν ότι η μετακίνηση του λίθου από τη Σκωτία υποδηλώνει ότι η περιοχή του Στόουνχεντζ ήταν γνωστή και σημαντική όχι μόνο στο νότο, αλλά σε ολόκληρη τη Βρετανία.
Η μελέτη βασίστηκε στη χημική ανάλυση της σύνθεσης του ψαμμίτη από τον οποίο αποτελείται η «πέτρα του βωμού». Μέσα από την αναγνώριση του «δακτυλικού αποτυπώματος ηλικίας» του λίθου, οι ερευνητές εντόπισαν ως πιθανή πηγή του το Orcadian Basin στη βορειοανατολική Σκωτία, κοντά στο σημερινό Ινβερνές. Το εύρημα αυτό αλλάζει τις αντιλήψεις μας για την ύστερη νεολιθική εποχή, επισημαίνοντας νέες διασυνδέσεις και τεχνολογικές δυνατότητες των προϊστορικών πληθυσμών.
Τι είναι το Στόουνχεντζ;
Το Στόουνχεντζ είναι ένα από τα πιο εμβληματικά και μυστηριώδη προϊστορικά μνημεία στον κόσμο, τοποθετημένο στην πεδιάδα του Σάλσμπερι στην Αγγλία. Αποτελείται από έναν κύκλο τεράστιων λίθων, γνωστών ως μεγαλίθων, και εκτιμάται ότι κατασκευάστηκε σε διάφορες φάσεις, ξεκινώντας περίπου το 3000 π.Χ. έως το 2000 π.Χ. Το μνημείο προσελκύει παγκόσμιο ενδιαφέρον για τον εντυπωσιακό του σχεδιασμό και την αινιγματική του προέλευση, με θεωρίες να ποικίλλουν για τον σκοπό του, από θρησκευτικές τελετές μέχρι αστρονομικές παρατηρήσεις.
Οι μεγαλύτεροι λίθοι, τοποθετήθηκαν περίπου το 2500 π.Χ. Αυτοί οι λίθοι ζυγίζουν έως και 25 τόνους, ενώ οι μικρότεροι “γαλάζιοι λίθοι” προέρχονται από περιοχές πολύ πιο μακρινές, όπως η Ουαλία και η Σκωτία. Το Στόουνχεντζ παραμένει ένα διαχρονικό μνημείο που συνεχίζει να εκπλήσσει και να γεννά ερωτήματα για τις τεχνολογικές ικανότητες και τις πεποιθήσεις των προϊστορικών κοινωνιών.
