Όταν ένα θηλυκό χταπόδι γεννάει τα αυγά του, δείχνει στοργή όπως κάθε νέος γονιός. Παραμένει στη φωλιά, τα προστατεύει και φυσά νερό πάνω τους για να εξασφαλίσει ότι παραμένουν οξυγονωμένα.
Μόλις γεννήσει τα αυτά σταματά να τρώει, απομακρύνεται από τα αυγά και αρχίζει να αυτοτραυματίζεται. Μπορεί να σκίζει το δέρμα της ή ακόμα και να καταναλώνει τα πλοκάμια της. Πριν καν εκκολαφθούν τα αυγά, η μητέρα έχει πεθάνει.
Η επιστήμη εξηγεί
Οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι η αναπαραγωγή και ο θάνατος του χταποδιού ελέγχονται από δύο οπτικούς αδένες που μοιάζουν με την υπόφυση των σπονδυλωτών. Αν αφαιρεθούν, το θηλυκό επιβιώνει, τρέφεται και συνεχίζει τη ζωή του.
Τρεις βασικές χημικές οδοί
- Μία παράγει πρεγνενολόνη και προγεστερόνη.
- Μία άλλη παράγει πρόδρομες ουσίες των χολικών οξέων.
- Η τρίτη παράγει την τοξική 7-δεϋδροχοληστερόλη (7-DHC).
Η 7-DHC φαίνεται να είναι ο κύριος ένοχος για την αυτοκαταστροφική συμπεριφορά, όπως πιστεύει η ομάδα της Dr. Z. Yan Wang από το University of Washington.
Γιατί υπάρχει αυτός ο μηχανισμός;
Επένδυση πόρων σε μία, μαζική αναπαραγωγή
Αντί να κάνουν λίγα αυγά πολλές φορές, το χταπόδι παράγει τεράστιο αριθμό αυγών μία φορά, ελπίζοντας ότι 1-2 θα επιβιώσουν.
Προστασία των αυγών χωρίς κίνδυνο για τους γονείς
Επειδή τα χταπόδια είναι σαρκοβόρα και ευφυή, υπάρχει θεωρία ότι αν επιζούσαν μετά την ωοτοκία, θα αποτελούσαν απειλή για τα ίδια τους τα μικρά. Ο προγραμματισμένος θάνατος διασφαλίζει την επόμενη γενιά.
Απλή δομή ζωής – μέγιστη αναπαραγωγική απόδοση
Τα χταπόδια ζουν λίγο (1–3 χρόνια), και η φύση προτιμά τη συμπυκνωμένη αναπαραγωγική επιτυχία.
Ένα φυσικό φαινόμενο
Ο Roger T. Hanlon, επιστήμονας του Marine Biological Laboratory, χαρακτήρισε τη μελέτη πρωτότυπη και ιδιαίτερα προσεγμένη. Όπως εξηγεί η Dr. Wang, αν και η φύση των μορίων είναι κοινή με τον άνθρωπο, ο προγραμματισμένος θάνατος του χταποδιού είναι εντελώς διαφορετικός: είναι μέρος του κύκλου ζωής.
Σε αντίθεση με τον άνθρωπο, όπου ο θάνατος θεωρείται αποτυχία, στο χταπόδι είναι ένα φυσικό και αναμενόμενο στάδιο. Το σώμα του έχει σχεδιαστεί για να ολοκληρώνει αυτή την αποστολή μητρότητας με τρόπο μοναδικό.
