Οι μέλισσες, οι μικρές εργάτριες της φύσης που συμβάλλουν καθοριστικά στην παραγωγή τροφίμων, αποκτούν πλέον ένα νέο όπλο απέναντι στις απειλές της κλιματικής αλλαγής και της απώλειας οικοτόπων. Επιστήμονες του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης ανέπτυξαν ένα πρωτοποριακό «superfood» που παρέχει όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά στις μέλισσες, ενισχύοντας την ανθεκτικότητά τους.
Μια καινοτομία που αλλάζει τα δεδομένα
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα των δοκιμών, οι αποικίες μελισσών που τράφηκαν με το νέο αυτό συμπλήρωμα είχαν έως και 15 φορές περισσότερες προνύμφες που ενηλικιώθηκαν. Το γεγονός αυτό δημιουργεί αισιοδοξία για τη μείωση των τεράστιων απωλειών που καταγράφονται τα τελευταία χρόνια, κυρίως λόγω ασθενειών, έλλειψης τροφής και κλιματικών πιέσεων.
Καθηγήτρια Geraldine Wright, Πανεπιστήμιο ΟξφόρδηςΑυτή η τεχνολογική ανακάλυψη παρέχει όλα τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζονται οι μέλισσες για να επιβιώσουν, πράγμα που σημαίνει ότι μπορούμε να τις τρέφουμε ακόμα και όταν δεν υπάρχει αρκετή γύρη.
Η αξία των μελισσών για τον άνθρωπο
Οι μέλισσες παίζουν καθοριστικό ρόλο στην επικονίαση, συμβάλλοντας στο 70% των καλλιεργειών παγκοσμίως. Χωρίς αυτές, η διατροφική αλυσίδα θα αντιμετώπιζε τεράστιες δυσκολίες. Ωστόσο, στις Ηνωμένες Πολιτείες οι απώλειες αποικιών φτάνουν το 40-50% ετησίως, ενώ στη Βρετανία πολλοί μελισσοκόμοι είδαν τις κυψέλες τους να αδειάζουν ξαφνικά, παρά το γεγονός ότι υπήρχε τροφή.
Nick Mensikov, μελισσοκόμος Νότιας ΟυαλίαςΠαρότι οι κυψέλες ήταν γεμάτες, οι μέλισσες απλώς εξαφανίστηκαν μετά τον χειμώνα. Έχασα το 75% των αποικιών μου.
Το μυστικό της διατροφής τους
Η φυσική διατροφή των μελισσών βασίζεται στη γύρη και στο νέκταρ, που περιέχουν απαραίτητα λιπίδια, όπως οι στερόλες. Ωστόσο, οι παραδοσιακές τροφές που τους δίνουν οι μελισσοκόμοι, μίγμα πρωτεϊνών, ζάχαρης και νερού, δεν περιέχουν τα αναγκαία θρεπτικά στοιχεία. Αυτό μοιάζει με ανθρώπινη διατροφή που στερείται υδατανθράκων ή αμινοξέων, οδηγώντας σε αδυναμία και θνησιμότητα.
Η επιστημονική ομάδα της Οξφόρδης χρειάστηκε 15 χρόνια έρευνας για να ταυτοποιήσει τις έξι κρίσιμες στερόλες που χρειάζονται οι μέλισσες και να καταφέρει να τις παραγάγει μέσω γενετικά τροποποιημένης μαγιάς. Έτσι δημιουργήθηκε μια νέα τροφή, σε μορφή λευκών, μαλακών «σωλήνων», που θυμίζουν ζύμη μπισκότου και περιέχουν όλες τις απαραίτητες βιταμίνες και μικροθρεπτικά συστατικά.
Επόμενα βήματα και προοπτικές
Η καινοτομία δοκιμάστηκε σε ελεγχόμενες κυψέλες και τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά: οι μέλισσες ανέπτυξαν πιο υγιείς αποικίες και παρουσίασαν μεγαλύτερη αντοχή σε ασθένειες. Το superfood αυτό θα μπορούσε να αποτελέσει σωτήριο εργαλείο ειδικά σε περιόδους που τα φυτά ανθίζουν νωρίς ή η παραγωγή γύρης μειώνεται, αφήνοντας τις μέλισσες εκτεθειμένες σε διατροφικό στρες.
Καθηγήτρια Geraldine WrightΌταν οι μέλισσες έχουν πλήρη διατροφή, γίνονται πιο υγιείς και λιγότερο ευάλωτες σε ασθένειες.
Πλέον, απαιτούνται μεγαλύτερης κλίμακας δοκιμές για να διαπιστωθούν οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις του συμπληρώματος, όμως οι επιστήμονες εκτιμούν ότι θα είναι διαθέσιμο σε μελισσοκόμους και αγρότες μέσα στα επόμενα δύο χρόνια. Το έργο υλοποιείται σε συνεργασία με το Royal Botanic Gardens Kew, το Πανεπιστήμιο του Greenwich και το Τεχνικό Πανεπιστήμιο της Δανίας.
Η ανάπτυξη αυτού του superfood δεν αποτελεί μόνο επιστημονικό επίτευγμα, αλλά και ελπίδα για τη διατήρηση της βιοποικιλότητας και της αγροτικής παραγωγής. Αν αποδειχθεί αποτελεσματικό σε μεγάλη κλίμακα, οι μέλισσες θα έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να επιβιώσουν σε έναν κόσμο που αλλάζει ραγδαία.
