Δημιουργήθηκε πριν από περίπου μία χιλιετία και παραμένει μέχρι σήμερα ένα από τα πιο εντυπωσιακά αφηγηματικά έργα τέχνης στον κόσμο. Η περίφημη Ταπισερί του Μπαγιέ, ένα περίτεχνα κεντημένο λινό ύφασμα μήκους σχεδόν 70 μέτρων, ετοιμάζεται να ταξιδέψει από τη Νορμανδία στο Λονδίνο, συνοδευόμενη από ασφάλιστρα που αγγίζουν το ένα δισεκατομμύριο ευρώ.
Το ιστορικό αυτό έργο τέχνης, που απεικονίζει τα γεγονότα της Νορμανδικής κατάκτησης της Αγγλίας τον 11ο αιώνα, φυλάσσεται σήμερα στο Μουσείο Ταπισερί Μπαγιέ και θεωρείται εξαιρετικά εύθραυστο, γεγονός που καθιστά τη μετακίνησή του ένα πραγματικό εγχείρημα υψηλού ρίσκου.
Ένα μεσαιωνικό κόμικς ανεκτίμητης αξίας
Η ταπισερί αφηγείται με μοναδικό τρόπο την εισβολή του Γουλιέλμου, δούκα της Νορμανδίας, στην Αγγλία το 1066 και τη Μάχη του Χέιστινγκς. Μέσα από περίπου 60 σκηνές και περισσότερες από 1.500 ανθρώπινες και ζωικές μορφές, παρουσιάζει όχι μόνο πολεμικά γεγονότα αλλά και στιγμιότυπα καθημερινής ζωής, μύθους και συμβολισμούς.
Η αφήγηση ξεδιπλώνεται σαν ένα κόμικς του Μεσαίωνα, με λατινικές επιγραφές και πλούσια χρώματα που έχουν διατηρήσει εντυπωσιακή φρεσκάδα μέσα στους αιώνες. Πιστεύεται ότι κατασκευάστηκε στην Αγγλία, πιθανότατα από μοναχές, και ίσως αποτέλεσε δώρο για τον ίδιο τον Γουλιέλμο τον Κατακτητή.
Γιατί τα ασφάλιστρα αγγίζουν το δισεκατομμύριο
Η μεταφορά ενός τόσο παλαιού και ευαίσθητου έργου τέχνης συνοδεύεται από τεράστιο οικονομικό βάρος. Σύμφωνα με το βρετανικό σύστημα αποζημίωσης, η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου λειτουργεί ως ασφαλιστής, αναλαμβάνοντας την ευθύνη σε περίπτωση ζημιάς ή απώλειας.
Το ποσό του σχεδόν ενός δισεκατομμυρίου ευρώ δεν καταβάλλεται εκ των προτέρων, αλλά αποτελεί ενδεχόμενη υποχρέωση που ενεργοποιείται μόνο αν κάτι πάει στραβά κατά τη διάρκεια του ταξιδιού ή της έκθεσης. Ουσιαστικά, πρόκειται για ένα στοίχημα προστασίας της πολιτιστικής κληρονομιάς.
Ένα ταξίδι με αυστηρούς όρους προστασίας
Η ταπισερί θα μεταφερθεί σε ειδικά σχεδιασμένο κιβώτιο, με συνεχή παρακολούθηση κραδασμών και συνθηκών περιβάλλοντος, ενώ στο Βρετανικό Μουσείο θα εκτεθεί πίσω από προστατευτικό παραβάν. Πριν από το πραγματικό ταξίδι, θα πραγματοποιηθεί δοκιμαστική μεταφορά με αντίγραφο του έργου.
Παρά τις ανησυχίες που έχουν εκφραστεί στη Γαλλία, η συμφωνία μεταξύ των δύο χωρών θεωρείται ιστορική. Είναι η πρώτη φορά μετά από χίλια χρόνια που η Ταπισερί του Μπαγιέ θα βρεθεί στη Βρετανία, προσφέροντας στο κοινό μια σπάνια ευκαιρία επαφής με ένα μοναδικό τεκμήριο της ευρωπαϊκής ιστορίας.
Η δύναμη της τέχνης μέσα στον χρόνο
Η επιβίωση της ταπισερί μέσα από πολέμους, επαναστάσεις και μετακινήσεις θεωρείται σχεδόν θαύμα. Από τη Γαλλική Επανάσταση μέχρι τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, το έργο προστατεύθηκε με ιδιαίτερη φροντίδα, αναγνωριζόμενο ως ανεκτίμητο πολιτιστικό αγαθό.
Σήμερα, το κόστος και τα ασφάλιστρα μπορεί να προκαλούν εντύπωση, όμως υπενθυμίζουν κάτι βαθύτερο. Ορισμένα έργα τέχνης δεν αποτιμώνται μόνο σε χρήμα, αλλά σε μνήμη, ταυτότητα και κοινή ευρωπαϊκή ιστορία που αξίζει κάθε προσπάθεια για να διασωθεί.
