Μια αρχαία πόλη των Μάγια, η οποία είχε μείνει κρυμμένη για αιώνες κάτω από την πυκνή βλάστηση της ζούγκλας του Μεξικού, ανακαλύφθηκε πρόσφατα στην πολιτεία Campeche στο νοτιοανατολικό τμήμα της χώρας. Η πόλη, που έλαβε το όνομα Valeriana, θεωρείται πως αποτελούσε σημαντικό κέντρο των Μάγια, με κεντρικές πλατείες, ναούς, και χώρους λατρείας, αλλά και μια ειδικά διαμορφωμένη αυλή για το αρχαίο παιχνίδι με μπάλα των Μάγια.
Η ανακάλυψη έγινε μέσω της τεχνολογίας Lidar, ένα σύστημα λέιζερ που μπορεί να χαρτογραφήσει κρυφές δομές κάτω από τη βλάστηση. Το σύμπλεγμα Valeriana φαίνεται να είναι δεύτερο σε έκταση μετά το διάσημο Καλάκμουλ, τη μεγαλύτερη τοποθεσία των Μάγια στη Λατινική Αμερική. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, η πόλη πιθανότατα φιλοξενούσε 30.000 έως 50.000 κατοίκους στην ακμή της, μεταξύ 750 και 850 μ.Χ.
Η ανακάλυψη του φοιτητή
Η Valeriana ανακαλύφθηκε κατά λάθος από τον μεταπτυχιακό φοιτητή του Πανεπιστημίου Tulane, Luke Auld-Thomas, ο οποίος εντόπισε δεδομένα από έρευνα Lidar που είχαν συλλεχθεί από μεξικανικό φορέα περιβαλλοντικής παρακολούθησης. Αφού ανέλυσε τα δεδομένα, ο Auld-Thomas κατάφερε να αναγνωρίσει τη χαμένη πόλη που βρισκόταν αόρατη κάτω από τη ζούγκλα.
Η πόλη εμφανίζει όλα τα χαρακτηριστικά μιας σημαντικής πρωτεύουσας των Μάγια, όπως πυραμίδες, γήπεδα, αμφιθέατρα και δεξαμενές για την αποθήκευση νερού, κάτι που αποδεικνύει την ικανότητα του λαού των Μάγια να προσαρμόζεται και να επιβιώνει σε απαιτητικά περιβάλλοντα. Αυτή η δομή αποθήκευσης νερού αντικατοπτρίζει την έξυπνη διαχείριση των φυσικών πόρων, που υποστήριζε έναν τόσο μεγάλο πληθυσμό στην καρδιά της ζούγκλας.
Η χρήση της τεχνολογίας Lidar από αρχαιολόγους έχει αλλάξει ριζικά τις δυνατότητες εξερεύνησης σε περιοχές καλυμμένες με βλάστηση, όπως η ζούγκλα του Μεξικού, διευκολύνοντας τον εντοπισμό χαμένων πολιτισμών που ήταν αδύνατον να βρεθούν με τις παραδοσιακές μεθόδους. Ο καθηγητής Marcello Canuto, συν-συγγραφέας της έρευνας, αναφέρει ότι η ανακάλυψη «αναθεωρεί την αντίληψη ότι τα τροπικά δάση είναι μέρη όπου οι πολιτισμοί δεν μπορούν να ανθήσουν». Αντιθέτως, η περιοχή φιλοξενούσε έναν ανεπτυγμένο πολιτισμό με πολύπλοκες κοινωνικές δομές, όπως οι Μάγια, οι οποίοι κατάφεραν να δημιουργήσουν ένα ισχυρό κοινωνικό σύστημα μέσα σε αυτό το περιβάλλον.
Μια ματιά στην κληρονομιά των Μάγια
Η μεγάλη έκταση και η δομή της Valeriana αποδεικνύουν την πρόοδο των Μάγια, αλλά η κλιματική αλλαγή φαίνεται να έπαιξε ρόλο στην κατάρρευση αυτής της ένδοξης πόλης. Οι αρχαιολόγοι πιστεύουν ότι η ξηρασία και η αυξανόμενη έλλειψη διαθέσιμων φυσικών πόρων μπορεί να συνέβαλαν στην εγκατάλειψη της Valeriana και άλλων πόλεων των Μάγια.
Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Antiquity, δίνοντας στους επιστήμονες νέα εργαλεία και γνώσεις για τη μελέτη της πολιτισμικής και περιβαλλοντικής κληρονομιάς των Μάγια.
