Σε μια ιδιαίτερη τελετή στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη παρέλαβε από τον διευθυντή του ΜΕΤ, Max Hollein, τη χάλκινη κεφαλή του γρύπα από την Αρχαία Ολυμπία. Το πολύτιμο αυτό εύρημα, που μέχρι χθες εκτίθετο στην πτέρυγα της Συλλογής των Ελληνικών και Ρωμαϊκών Αρχαιοτήτων, επιστρέφει στην Ελλάδα.
Τι ήταν ο γρύπας;
Ο γρύπας ήταν ένα μυθικό πλάσμα της αρχαίας ελληνικής παράδοσης, με σώμα λιονταριού και κεφάλι αετού. Θεωρούνταν σύμβολο δύναμης, σοφίας και προστασίας, ενώ συχνά απεικονιζόταν στη διακόσμηση αγγείων, κοσμημάτων και θρησκευτικών αντικειμένων. Στην αρχαία Ελλάδα, αλλά και σε άλλους πολιτισμούς της Ανατολής, ο γρύπας συνδεόταν με τη φύλαξη ιερών χώρων και θησαυρών, ενώ πίστευαν ότι είχε τη δύναμη να αποτρέπει το κακό.
Ένα αριστούργημα της αρχαίας μεταλλοτεχνίας
Η χάλκινη κεφαλή, που κοσμούσε τριποδικό λέβητα και χρονολογείται στα 650-625 π.Χ., αποτελεί εξαιρετικό δείγμα της αρχαίας ελληνικής μεταλλοτεχνίας. Ο επαναπατρισμός της είναι αποτέλεσμα μακράς συνεργασίας μεταξύ του υπουργείου Πολιτισμού και του ΜΕΤ.
Η πρωτοβουλία για τη διερεύνηση της προέλευσης της κεφαλής ανήκει στο ίδιο το ΜΕΤ, το οποίο το 2018 ανέλαβε να ερευνήσει την ιστορία του εκθέματος. Η υπουργός Πολιτισμού τόνισε πως η πράξη αυτή αποδεικνύει τη δέσμευση του μουσείου στη διαφάνεια και τον σεβασμό προς την πολιτιστική κληρονομιά.
Η διαδρομή της κεφαλής από την Αρχαία Ολυμπία στη Νέα Υόρκη
Η έρευνα αποκάλυψε πως η κεφαλή του γρύπα είχε ανακαλυφθεί στην Αρχαία Ολυμπία το 1914, αλλά εκλάπη τη δεκαετία του 1930. Το 1936, πουλήθηκε σε Αμερικανό αρχαιοπώλη και κατέληξε στη Συλλογή Baker, από όπου το 1971 δωρήθηκε στο ΜΕΤ.
Η σημασία του επαναπατρισμού
Ο διευθυντής του ΜΕΤ, Max Hollein, χαρακτήρισε την επιστροφή της κεφαλής ως «μια ιδιαίτερη στιγμή» στη συνεργασία των δύο πλευρών. «Η συνεργασία μεταξύ του ΜΕΤ και του ελληνικού υπουργείου Πολιτισμού βασίζεται στην κοινή μας πεποίθηση για τη διεθνή προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς» ανέφερε.
Η επιστροφή της χάλκινης κεφαλής στην Ελλάδα αποτελεί μια ακόμα επιτυχία στον αγώνα για την αποκατάσταση της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας.
