ΕΑΓΜΕ: Ο πρώτος ενιαίος ψηφιακός γεωλογικός χάρτης της Ελλάδας, με 325 φύλλα και ελεύθερη πρόσβαση

Η Ελληνική Αρχή Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών (ΕΑΓΜΕ) δημοσίευσε τον πρώτο ενιαίο ψηφιακό γεωλογικό χάρτη της Ελλάδας σε κλίμακα 1:50.000. Ενώνει 325 φύλλα, καλύπτει 131.910 τετραγωνικά χιλιόμετρα και καταγράφει πάνω από 1.500 γεωλογικούς σχηματισμούς. Ο χάρτης είναι ελεύθερα προσβάσιμος σε όλους μέσα από το Geoportal της ΕΑΓΜΕ.

Πίσω του βρίσκεται δουλειά 67 χρόνων. Το πρώτο φύλλο, ο “Πλατανιάς”, εκδόθηκε το 1956 και η χαρτογράφηση όλης της χώρας ολοκληρώθηκε το 2023, με περισσότερους από 280 συγγραφείς: γεωλόγους, χαρτογράφους, πετρογράφους, παλαιοντολόγους και τεχνικό προσωπικό.

Τα παλιά φύλλα αναθεωρήθηκαν και εναρμονίστηκαν σε μία βάση

Ο νέος χάρτης δεν είναι σάρωση των τυπωμένων φύλλων. Όπως αναφέρει η ΑΠΕ-ΜΠΕ, τα παλαιότερα στοιχεία αναθεωρήθηκαν και εναρμονίστηκαν επιστημονικά σε μία ενιαία βάση για όλη τη χώρα.

Η βάση δεδομένων περιλαμβάνει τους γεωλογικούς σχηματισμούς, την ηλικία και τη στρωματογραφία τους, τις γεωλογικές επαφές, τα ρήγματα και άλλες τεκτονικές δομές. Κάθε στοιχείο συνοδεύεται από μεταδεδομένα για την προέλευση και την τεκμηρίωσή του.

Υπεύθυνη του έργου είναι η Δρ. Ειρήνη Ζανανίρη, προϊσταμένη της Γενικής Διεύθυνσης Γεωλογικής Χαρτογράφησης και Εφαρμογών της ΕΑΓΜΕ. Την επιστημονική ευθύνη για την εναρμόνιση και τη σύνθεση είχε ο αρχιχαρτογράφος Δρ. Άδωνις Φωτιάδης, ενώ η Αλεξάνδρα Ζερβάκου στήριξε τον σχεδιασμό του περιβάλλοντος των γεωχωρικών δεδομένων.

Ο χάρτης βοηθά από τους δρόμους και τα φράγματα ως την πολιτική προστασία

Στο Geoportal ο χρήστης αναζητά γεωλογικά δεδομένα ανά περιοχή σε διαδραστικό χάρτη, ενώ υπάρχουν και υπηρεσίες GIS, διεπαφές WMS και WFS και APIs για όσους θέλουν να τα ενσωματώσουν σε δικά τους συστήματα.

Η ΕΑΓΜΕ αναφέρει ως χρήσεις τον χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό, την προστασία του περιβάλλοντος, τη μελέτη των υπόγειων νερών και των ορυκτών πόρων, τα μεγάλα τεχνικά έργα όπως δρόμοι, σήραγγες και φράγματα, την εκτίμηση κινδύνων όπως οι κατολισθήσεις, και την πολιτική προστασία. Ο χάρτης δεν αντικαθιστά τις γεωλογικές και γεωτεχνικές μελέτες για κάθε συγκεκριμένο έργο, αλλά δίνει μια κοινή αφετηρία. Τέτοια γεωλογική γνώση βρίσκεται πίσω και από ευρήματα όπως το απόθεμα γλυκού νερού κάτω από τον Κορινθιακό.

Ο γενικός διευθυντής της ΕΑΓΜΕ είπε στην ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι η πραγματική αξία του έργου βρίσκεται στην επόμενη ημέρα, ώστε η επιστημονική γνώση να μη μένει αποθηκευμένη στα αρχεία.