Το παλιό εμφιαλωτήριο κρασιού του πρώην Αγροτικού Συνεταιρισμού Αρχανών θα γίνει το νέο Αρχαιολογικό Μουσείο Αρχανών, έκτασης 6.330 τετραγωνικών μέτρων. Η μόνιμη έκθεση θα έχει περίπου 1.000 αντικείμενα, από πίθους και λάρνακες έως σφραγίσματα και κοσμήματα. Οι μελέτες για το κτήριο προγραμματίζεται να ολοκληρωθούν ως το τέλος του 2026.
Σύμφωνα με το Cretalive, η Περιφέρεια Κρήτης ενέκρινε 200.000 ευρώ για τη διαμόρφωση του περιβάλλοντα χώρου του μουσείου. Το έργο προχωρά με Προγραμματική Σύμβαση Πολιτισμικής Ανάπτυξης 730.000 ευρώ μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού, της Περιφέρειας Κρήτης και του Δήμου Αρχανών-Αστερουσίων, με επιστημονική ευθύνη του Πολυτεχνείου Κρήτης και επικεφαλής της ομάδας τον καθηγητή Πάνο Παρθένιο.
Τα ευρήματα των Αρχανών βρίσκονται σήμερα στο δημοτικό σχολείο
Τα αρχαιολογικά ευρήματα της περιοχής εκτίθενται σήμερα σε μια μικρή αρχαιολογική συλλογή, που δημιουργήθηκε το 1993 στο κτήριο του Δημοτικού Σχολείου του οικισμού, με εκθέματα της μινωικής και της μεταμινωικής εποχής. Σύμφωνα με το Υπουργείο Πολιτισμού, η ίδρυση μουσείου κρίθηκε αναγκαία λόγω του πλήθους των ευρημάτων που φέρνουν στο φως οι ανασκαφές της ευρύτερης περιοχής.
Το εμφιαλωτήριο είναι μέρος ακινήτου 20.900 τετραγωνικών μέτρων του Δήμου Αρχανών-Αστερουσίων, μέσα στο παραδοσιακό τμήμα των Άνω Αρχανών. Ο δήμος το παραχώρησε στο Υπουργείο Πολιτισμού. Τα κτήρια του συνεταιρισμού χτίστηκαν σταδιακά από τη δεκαετία του 1960 έως τις αρχές της δεκαετίας του 1980 και εξυπηρετούσαν την παραγωγή κρασιού, επιτραπέζιων σταφυλιών και σταφίδας.
Η έκθεση θα ξεκινά από το νερό και θα τελειώνει στο κρασί και το λάδι
Η μόνιμη έκθεση, 900 τετραγωνικών μέτρων, έχει τίτλο “Εν αρχή ην… ο Τόπος: Το πολιτιστικό τοπίο των Αρχανών από τους προϊστορικούς χρόνους έως σήμερα”. Ξεκινά από τους υδάτινους πόρους και τα υδραγωγεία, περνά στην αρχαία Αρχάνα ως διοικητικό και οικιστικό κέντρο και συνεχίζει με τη νεκρόπολη και τον Γιούχτα ως ιερό τόπο. Ακολουθούν οι σχέσεις με άλλες περιοχές, η πορεία των Αρχανών ως τα νεότερα χρόνια και, στο τέλος, η αγροτική παραγωγή, κυρίως το κρασί και το ελαιόλαδο.
Το μουσείο θα έχει ακόμη αίθουσα περιοδικών εκθέσεων, χώρους για πολυμέσα, εκπαιδευτικά προγράμματα και συνέδρια, εργαστήρια συντήρησης και αποθήκες αρχαιοτήτων. Η αρχιτεκτονική πρόταση κρατά στοιχεία της βιομηχανικής ταυτότητας του κτηρίου: οι παλιές δεξαμενές του εμφιαλωτηρίου θα μείνουν και θα χρησιμοποιηθούν μέσα στο μουσείο, η στέγη θα ανυψωθεί για να ανοίξει η θέα στο τοπίο, και η κίνηση των επισκεπτών θα γίνεται με μεταλλικές ράμπες.
“Μετατρέπουμε το κτήριο του π. Αγροτικού Συνεταιρισμού, με ισχυρό τοπικό αποτύπωμα, σε έναν σύγχρονο πολιτιστικό πόλο”, δήλωσε η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη. Οι Αρχάνες βρίσκονται λίγα χιλιόμετρα νότια της Κνωσού, ενός από τα μινωικά ανάκτορα της Κρήτης που μπήκαν στον κατάλογο της UNESCO.
