Η Ελβετία αποτελεί ένα μοναδικό παράδειγμα άμεσης δημοκρατίας, όπου οι πολίτες συμμετέχουν ενεργά στη διαμόρφωση νόμων και πολιτικών αποφάσεων. Με πληθυσμό περίπου 9 εκατομμύρια (παρόμοιο με αυτόν την Ελλάδας), η χώρα δίνει τη δυνατότητα στους πολίτες της να θέσουν οποιονδήποτε νόμο ή ακόμα και αλλαγή του συντάγματος σε δημοψήφισμα, με πολύ λίγες υπογραφές.
Για έναν νόμο, αρκούν μόλις 50.000 υπογραφές εντός 100 ημερών, ενώ για συνταγματικές αλλαγές χρειάζονται 100.000 υπογραφές εντός 18 μηνών. Στην Ελλάδα, αντίστοιχα, ακόμα και 1,5 εκατομμύριο υπογραφές δεν επαρκούν ώστε να συζητηθεί μία αλλαγή στη Βουλή, όπως έγινε πρόσφατα στην περίπτωση της βουλευτικής ασυλίας.
Δημοκρατικές εκλογές με πραγματική επιλογή
Στις εκλογές της Ελβετίας, οι πολίτες έχουν πρωτόγνωρη ελευθερία επιλογών:
- μπορούν να ψηφίσουν υποψηφίους από διαφορετικά κόμματα
- να ψηφίσουν κάποιον που δεν είναι καν υποψήφιος επίσημα
- να δώσουν διπλή ψήφο σε όσους θεωρούν καταλληλότερους
Δημοψηφίσματα για κάθε σημαντική απόφαση
Ένα ακόμη στοιχείο που κάνει την ελβετική δημοκρατία ιδιαίτερη είναι η συχνότητα των δημοψηφισμάτων, σε αντίθεση με την Ελλάδα, που γίνονται δημοψηφίσματα με αδιανόητα χαμηλή συχνότητα, και μάλιστα στο τελευταίο δημοψήφισμα του 2015 η σαρωτική γνώμη του λαού δε λήφθηκε κάν υπόψιν.
Πρόσφατο παράδειγμα αποτελεί η απόφαση για τη διοργάνωση της Eurovision, όπου οι πολίτες της Βασιλείας κλήθηκαν να αποφασίσουν δημοκρατικά για το αν συμφωνόυσαν με τη διεξαγωγή της με κόστος περίπου 40 εκατομμυρίων ευρώ από τους φόρους τους (τελικά το 66% ψήφισε οτι συμφωνεί με τη διεξαγωγή).
Η άμεση συμμετοχή στην καθημερινότητα
Κάθε πολίτης στην Ελβετία λαμβάνει ενημερωτικό υλικό με αναλυτικές και αντικειμενικές θέσεις πριν ψηφίσει σε δημοψηφίσματα, ενώ υπάρχει ειδική εφαρμογή για κινητά που συγκεντρώνει όλες τις πληροφορίες, επιτρέποντας στους ψηφοφόρους να αποφασίζουν συνειδητά.
Δύο με τρεις φορές τον χρόνο, διεξάγονται επίσης έρευνες σε τυχαίο δείγμα κατοίκων, Ελβετών και ξένων, σχετικά με την ικανοποίησή τους σε ζητήματα όπως υγεία και ποιότητα ζωής. Τα αποτελέσματα αξιοποιούνται για το σχεδιασμό μελλοντικών πολιτικών και δημοσιεύονται σε όλες τις επίσημες γλώσσες.
Γεωπολιτικές συνθήκες και Δημοκρατία
Ωστόσο, είναι σημαντικό να επισημανθεί πως η Ελλάδα και η Ελβετία δεν μπορούν να συγκριθούν ευθέως. Οι δύο χώρες έχουν πολύ διαφορετικές γεωπολιτικές συνθήκες, οικονομικές δυνατότητες και εθνικά συμφέροντα. Η Ελβετία, με τον πλούτο που διαθέτει, τη γεωγραφική της θέση και την ιστορική της ουδετερότητα, βρίσκεται σε πολύ διαφορετική θέση από την Ελλάδα, η οποία αντιμετωπίζει συνεχείς οικονομικές και γεωπολιτικές πιέσεις στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Το παράδειγμα της Ελβετίας παρόλα αυτά, δείχνει ξεκάθαρα πως η δημοκρατία μπορεί να είναι το κλειδί για μία κοινωνία που ακμάζει, συμμετέχει και εξελίσσεται.