Η Ρουμανία έχει καταφέρει κάτι που πριν λίγα χρόνια έμοιαζε αδύνατο: ένα από τα πιο αποτελεσματικά συστήματα ανακύκλωσης συσκευασιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Με δημόσιο και ιδιωτικό τομέα να συνεργάζονται μέσα από την εταιρεία RetuRO, η χώρα έφτασε σε μόλις δύο χρόνια σε εντυπωσιακό ποσοστό συλλογής 94% για πλαστικά, γυάλινα και μεταλλικά δοχεία.
Η ιδέα είναι απλή και βασίζεται σε μια φρέσκια προσέγγιση. Ένας εκπρόσωπος της RetuRO εξήγησε ότι το μυστικό της επιτυχίας ήταν ότι δεν υπήρχε προηγούμενο σύστημα που έπρεπε να αντικατασταθεί. Ξεκίνησαν από την αρχή και δημιούργησαν κάτι εύχρηστο και αποτελεσματικό.
Ρουμανία και ανακύκλωση: ένα μοντέλο που εμπνέει
Το σύστημα λειτουργεί με επιστροφή εγγύησης στους καταναλωτές. Οι λιανέμποροι λαμβάνουν φορολογικές ελαφρύνσεις για την εγκατάσταση υποδομών, όπως αυτόματους σταθμούς επιστροφής. Έτσι, ο καταναλωτής πληρώνει μια μικρή εγγύηση κατά την αγορά και την παίρνει πίσω με ένα μικρό μπόνους όταν επιστρέφει τη συσκευασία.
Για πολλούς Ρουμάνους, το κίνητρο είναι σημαντικό. Μια γυναίκα από την Τρανσυλβανία μάλιστα κατάφερε να αγοράσει τροφή για τις γάτες της για ολόκληρη την εβδομάδα μόνο από τα επιπλέον χρήματα που κέρδισε συγκεντρώνοντας συσκευασίες.
Gemma Webb, CEO της RetuROWe are the largest fully integrated deposit return system globally
Ένα μικρό ποσοστό στο σύνολο, αλλά ένα μεγάλο βήμα μπροστά
Παρότι το 94% των προς επιστροφή συσκευασιών συλλέγεται, αυτές αντιστοιχούν σε λιγότερο από το 15% των συνολικών ανακυκλώσιμων αποβλήτων της χώρας. Ωστόσο, η πρόοδος είναι τεράστια αν συγκριθεί με τα προηγούμενα χρόνια, όταν τα ποσοστά ανακύκλωσης για πλαστικό, γυαλί και μέταλλο κινούνταν μόλις στο 11-12% για μια ολόκληρη δεκαετία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, μόνο 1% των υλικών επέστρεφε ξανά στην οικονομία. Σήμερα όμως η εικόνα αλλάζει ραγδαία και η Ρουμανία δείχνει ότι η μετάβαση στη βιωσιμότητα είναι εφικτή όταν υπάρχει σωστή οργάνωση.
Εντυπωσιακοί αριθμοί και αισιόδοξο μέλλον
Από τον Νοέμβριο του 2023 μέχρι το τέλος Σεπτεμβρίου 2025, οι Ρουμάνοι επέστρεψαν περίπου 7,5 δισεκατομμύρια συσκευασίες. Από αυτές, οι 4 δισεκατομμύρια ήταν από PET, το πλαστικό που χρησιμοποιείται μαζικά στις συσκευασίες ποτών.
Μια μελέτη έδειξε ότι το πλαστικό μιας μόνο συσκευασίας PET μπορεί, όταν ανακυκλωθεί σωστά, να μετατραπεί σε υλικό για την παραγωγή έως και 25 νέων συσκευασιών. Αυτό δείχνει ξεκάθαρα τη δύναμη της κυκλικής οικονομίας και το πόσο μεγάλο αντίκτυπο μπορεί να έχει η σωστή διαχείριση των πόρων.