Βουθρωτό: Drone με LiDAR εντόπισε κρυμμένα κτήρια και πιθανό νέο τμήμα ελληνιστικών τειχών

Η πρώτη πλήρης χαρτογράφηση με LiDAR του Βουθρωτού (Butrint), της αρχαίας πόλης της Ηπείρου στη νότια Αλβανία, απέναντι από την Κέρκυρα, έφερε στο φως κτήρια και τείχη που έμεναν κρυμμένα κάτω από την πυκνή βλάστηση. Ανάμεσά τους είναι ένα πιθανό νέο τμήμα της ελληνιστικής οχύρωσης στην άνοδο προς την ακρόπολη, χτισμένο με μεγάλους, προσεκτικά λαξευμένους λίθους.

Τα ευρήματα ανακοίνωσε στις 26 Οκτωβρίου το Πανεπιστήμιο της Μπολόνια, που συντονίζει την ιταλοαλβανική αποστολή μαζί με το Αρχαιολογικό Ινστιτούτο Τιράνων.

Πώς έγινε η χαρτογράφηση

Το LiDAR είναι τεχνική που στέλνει παλμούς λέιζερ από ένα drone και μετρά πόσο χρόνο κάνουν να επιστρέψουν. Έτσι φτιάχνεται ένα πολύ λεπτομερές ψηφιακό μοντέλο του εδάφους, σαν να έχουν αφαιρεθεί τα δέντρα. Η πτήση έγινε από τις 8 έως τις 11 Φεβρουαρίου 2026 και κάλυψε τον αρχαιολογικό χώρο, τη χερσόνησο του Ksamil, τις πλαγιές των γύρω βουνών και κοντινές θέσεις.

Τον Σεπτέμβριο, μετά από ένα πολύ ξηρό καλοκαίρι με λίγη βλάστηση, η ομάδα έλεγξε στο έδαφος τα ίχνη που είχε δείξει το LiDAR. Πολλά επιβεβαιώθηκαν ως αρχαία κτήρια, τοίχοι και τάφοι, ενώ άλλα αποδείχθηκαν χαρακώματα και πολυβολεία του 20ού αιώνα. Στη δουλειά συνεργάστηκε το Εργαστήριο Αρχαιολογίας Τοπίου και Τηλεπισκόπησης του Πανεπιστημίου της Σιένα, με διευθυντή τον Stefano Campana.

Τι βρέθηκε μέσα στον αρχαιολογικό χώρο

• Πιθανό νέο τμήμα ελληνιστικού τείχους στην άνοδο προς την ακρόπολη, σε περιοχή όπου η αποστολή είχε ανασκάψει από το 2019 έως το 2024.
• Κτήριο με δύο αψίδες και τοίχους που σώζονται σε ύψος σχεδόν δύο μέτρων. Η κατασκευή του θυμίζει τη Μεγάλη Βασιλική, γι’ αυτό μπορεί να ανήκει στην ύστερη αρχαιότητα, κάτι που μένει να επιβεβαιωθεί.
• Κτήριο με δύο χώρους ανατολικά της ρωμαϊκής αγοράς, με κονίαμα στους τοίχους, δάπεδο από πήλινες πλάκες και πέτρινο κατώφλι με σκαλιά προς υπαίθριο χώρο με πάγκους. Ίσως είχε δημόσια χρήση.
• Εκκλησία νότια του ιερού του Ασκληπιού και, κοντά της, πηγάδι με στόμιο από ασβεστολιθικούς λίθους.
• Κυκλική δεξαμενή με αδιάβροχο κονίαμα κοντά στη Δυτική Πύλη.

Στους λόφους γύρω από την πόλη εντοπίστηκαν ακόμη μια εκκλησία με τρεις αψίδες και τοίχους πάνω από δύο μέτρα, ένα κτήριο που ίσως είναι ρωμαϊκό και τάφοι λαξευμένοι στον βράχο.

Μια πόλη που ερευνάται εδώ και έναν αιώνα

Το Βουθρωτό κατοικήθηκε σχεδόν χωρίς διακοπή από τους προϊστορικούς χρόνους, με ελληνική, ρωμαϊκή, παλαιοχριστιανική, βυζαντινή και μεσαιωνική φάση. Στα μνημεία του είναι το ελληνικό θέατρο, η ρωμαϊκή αγορά, το βαπτιστήριο και η Μεγάλη Βασιλική. Τις ανασκαφές ξεκίνησε τη δεκαετία του 1920 ο Ιταλός αρχαιολόγος Luigi Maria Ugolini και από το 1992 ο χώρος είναι στα Μνημεία Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.

Η ίδια τεχνική έχει αποκαλύψει χαμένες πόλεις και σε άλλα σημεία του κόσμου, όπως την πόλη των Μάγια που εντοπίστηκε στο Μεξικό. Στο Βουθρωτό, τα νέα δεδομένα θα βοηθήσουν τους αρχαιολόγους να ανασυνθέσουν πώς οργανώθηκε και άλλαξε η πόλη και η γύρω περιοχή από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα.