Το Μουσείο Ρητίνης Λέσβου στο Αμπελικό διοργανώνει την Κυριακή 8 Νοεμβρίου την 1η Γιορτή Ελαιόλαδου και Καπιράδας. Η γιορτή ξεκινά στις 10:30 το πρωί, και η είσοδος και η συμμετοχή σε όλες τις δράσεις είναι δωρεάν.

Η καπιράδα είναι ψωμί ψημένο στη φουφού, την παραδοσιακή μεταλλική ψησταριά, που σερβίρεται μουσκεμένο σε φρέσκο λάδι. Το μουσείο την ονομάζει “η καπιράδα των ρετσινάδων”, από τους ρητινοσυλλέκτες του χωριού.

Όταν τελείωνε η ρητίνη, άρχιζε η ελιά

Το καλοκαίρι οι ρετσινάδες περνούσαν τη μέρα τους στα πευκοδάση της Λέσβου μαζεύοντας ρητίνη, και μετά τη δουλειά μαζεύονταν σε ένα μικρό καφενείο μέσα στο δάσος για κρασί και κουβέντα. Η ρητινοσυλλογή τελείωνε στα τέλη Οκτωβρίου, και στις αρχές Νοεμβρίου η προσοχή στρεφόταν στους ελαιώνες και στο πρώτο λάδι της χρονιάς.

Πάνω σε αυτή τη μετάβαση στηρίζεται η γιορτή, που συνδέει το πευκοδάσος με τον ελαιώνα και την καθημερινή δουλειά των ανθρώπων του νησιού με τα προϊόντα του. Γίνεται στην αρχή της ελαιοκομικής περιόδου, όταν βγαίνει το φρέσκο λάδι.

Το πρόγραμμα της Κυριακής

  • Στις 10:30 ανάβει η φουφού και ψήνεται το ψωμί, που σερβίρεται με φρέσκο βιολογικό ελαιόλαδο. Η καπιράδα και τα ψημένα κάστανα προσφέρονται δωρεάν σε όλους τους επισκέπτες.
  • Τα παιδιά ζυμώνουν το δικό τους μικρό ψωμάκι και παίρνουν μέρος σε εργαστήρια ζωγραφικής και δημιουργίας με θέμα τον ελαιώνα και τον καρπό του.
  • Γίνονται ξεναγήσεις στο Μουσείο Ρητίνης και στον Μεσαιωνικό Πύργο του χωριού, με την ιστορία της ρητινοσυλλογής.
  • Στον χώρο θα υπάρχουν επίσης κρασί και σουβλάκια.

Ένα μουσείο για τη ρητίνη και ένας πύργος του 15ου αιώνα

Το Αμπελικό βρίσκεται στους πρόποδες του Ολύμπου της Λέσβου, περίπου 38 χιλιόμετρα από τη Μυτιλήνη. Το Μουσείο Ρητίνης ξεκίνησε με πρωτοβουλία της κοινότητας τη δεκαετία του 1990 και έχει εργαλεία των ρετσινάδων, φωτογραφίες από τη συλλογή της ρητίνης και το αρχείο του Συνεταιρισμού Ρητινοπαραγωγών Αμπελικού από το 1929 έως το 1967, μαζί με λαογραφικά, εκκλησιαστικά και αρχαιολογικά εκθέματα.

Η έκθεσή του ανανεώθηκε από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Λέσβου και το μουσείο ξανάνοιξε στις 12 Ιουλίου 2026, μαζί με τον αποκατεστημένο μεσαιωνικό πύργο στο κέντρο του χωριού. Ο πύργος χρονολογείται γύρω στον 15ο αιώνα, την περίοδο που τη Λέσβο κυβερνούσαν οι Γενουάτες Γατελούζοι, και σήμερα δέχεται επισκέπτες με ξεναγήσεις και εκπαιδευτικές δράσεις.