Ένας οστέινος αυλός περίπου 2.800 ετών είναι το πρώτο μουσικό όργανο που βρίσκεται στην Τροία σε περισσότερα από 160 χρόνια ανασκαφών. Το εύρημα ανακοίνωσε στις 22 Οκτωβρίου ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας, Mehmet Nuri Ersoy, μαζί με ένα δεύτερο σπάνιο εύρημα: την κεφαλή ενός ανθρωπόμορφου ειδωλίου ηλικίας περίπου 4.500 ετών.
Την ανασκαφή στον λόφο Χισαρλίκ, κοντά στο Τσανάκκαλε, διευθύνει ο καθηγητής Rüstem Aslan του Πανεπιστημίου Çanakkale Onsekiz Mart. Η ομάδα δούλεψε φέτος σε τέσσερα διαφορετικά σημεία του αρχαιολογικού χώρου, και τα δύο ευρήματα έχουν ήδη περάσει στη συλλογή του Μουσείου της Τροίας.
Ο αυλός βρέθηκε σε στρώμα του 8ου αιώνα π.Χ., την εποχή που τοποθετείται ο Όμηρος
Ο αυλός βρέθηκε σε επίχωση οικισμού της αρχαϊκής περιόδου, που ο Aslan χρονολογεί στον 8ο αιώνα π.Χ. Είναι η εποχή στην οποία πολλοί μελετητές τοποθετούν τη σύνθεση των ομηρικών επών, που έκαναν την Τροία και την Ιθάκη του Οδυσσέα γνωστές σε όλο τον κόσμο. Οι αρχαιολόγοι διευκρινίζουν όμως ότι το όργανο δεν μπορεί να συνδεθεί άμεσα με τον Όμηρο.
Τα όργανα από οστό ή καλάμι σπάνια σώζονται. Στον αυλό της Τροίας έχει διατηρηθεί το τμήμα της κεφαλής ενωμένο με το σώμα, κάτι που, σύμφωνα με το τουρκικό αρχαιολογικό site Arkeofili, μπορεί να βοηθήσει να καταλάβουμε πώς κατασκευαζόταν και πώς παιζόταν. Οι διαστάσεις του δεν έχουν ανακοινωθεί.
Μια σύμπτωση έκανε το εύρημα ακόμη πιο επίκαιρο: για τη σκηνή των Σειρήνων στη νέα κινηματογραφική "Οδύσσεια", η μουσική ηχογραφήθηκε πειραματικά με ανακατασκευή αυλού του 8ου αιώνα π.Χ. Ο Aslan ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχει καμία άμεση σχέση ανάμεσα στο αντικείμενο και την ταινία.
Μια κεφαλή ειδωλίου από την Τροία ΙΙ
Η κεφαλή του ειδωλίου βρέθηκε σε στρώμα καταστροφής από φωτιά, κοντά στην είσοδο της Τροίας ΙΙ, του οικισμού της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού, γύρω στο 2500 π.Χ. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι είχε θρησκευτική ή τελετουργική χρήση.
Σύμφωνα με τον Aslan, σε 160 χρόνια ανασκαφών στην Τροία έχουν βρεθεί μόνο τρία έως πέντε παρόμοια ειδώλια. Η ασφαλής στρωματογραφία του σημείου, όπως σημειώνει, κάνει τη χρονολόγησή του αξιόπιστη.
Η ιστορία της Τροίας καλύπτει περίπου 5.600 χρόνια, με δέκα κύριες φάσεις κατοίκησης. Οι ανασκαφές γίνονται στο πλαίσιο του τουρκικού προγράμματος "Κληρονομιά για το Μέλλον" και θα συνεχιστούν τις επόμενες περιόδους.